Najczęście zadawane pytania (FAQ)

Dlaczego warto uczestniczyć w programie cytologicznym ?
Komu przysługuje bezpłatne badanie cytologiczne?
Kto powinien uczestniczyć w populacyjnym programie bezpłatnych badań cytologicznych?
Czy cytologia w ramach Populacyjnego Programu Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy jest odpłatna?
Jak jest zorganizowany przebieg profilaktyki cytologicznej w Polsce ?
W jaki sposób jest pobierana cytologia?
O jakie informacje zapyta się lekarz lub położna w trakcie wizyty w ramach programu?
Jak powinnam się przygotować do badania cytologicznego?
Czy mogę wykonać cytologię w trakcie krwawienia miesiączkowego ?
Czy mogę uczestniczyć w programie cytologicznym w czasie ciąży ?
Jak szybko po porodzie mogę wykonać cytologię?
Zostałam zaszczepiona przeciwko HPV , czy powinnam nadal brać udział w badaniach przesiewowych?
Jestem w trakcie leczenia raka szyjki (radioterapią, cytostatyki) ,czy mogę brać udział w programie cytologicznym?
Używam leki dopochwowe ( leki przeciw grzybicze , antybiotyki dopochwowe , dopochwowe preparaty hormonalne ) , czy mogę wziąć udział w cytologicznych badaniach przesiewowych ?
Co to jest wirus HPV?
W jaki sposób zostanę poinformowana o wyniku badania cytologicznego?

 

Dlaczego warto uczestniczyć w programie cytologicznym ?

Rak szyjki macicy rozwija się ze zmian przedrakowych (neoplazja szyjki macicy – CIN) , które można zdiagnozować wcześniej poprzez regularne wykonywanie badania cytologicznego. Diagnostyka na wczesnym etapie daje możliwość przeprowadzenia leczenia jeszcze przed progresją w raka inwazyjnego. Panie w wieku 25-59 lat biorące udział w populacyjnym programie profilaktyki i wczesnego wykrywania raka szyjki macicy, mają zapewnioną możliwość wykonania bezpłatnej cytologii niezależnie od miejsca zamieszkania, statusu społeczno-ekonomicznego w najbardziej efektywny sposób, aby uniknąć zachorowania raka szyjki macicy.

Komu przysługuje bezpłatne badanie cytologiczne?

Populacyjny Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy jest adresowany do wszystkich kobiet w wieku 25-59 lat, które nie wykonywały badania cytologicznego w ramach programu w ostatnich 3 latach.
W przypadku kobiet obciążonych czynnikami wysokiego ryzyka (zakażenie wirusem HIV, zakażenie wirusem HPV wysokiego ryzyka, przyjmujących leki immunosupresyjne – obniżające odporność), badanie cytologiczne przysługuje co 12 miesięcy.

Kto powinien uczestniczyć w populacyjnym programie bezpłatnych badań cytologicznych?

Każda zaproszona Kobieta powinna wziąć udział w programie i wykonać cytologię.
Jedną z głównych przyczyn występowania raka szyjki macicy jest infekcja onkogennym typem wirusa brodawczaka ludzkiego HPV (human papilloma virus), która jest przekazywana drogą płciową. Wszystkie kobiety aktywne seksualnie w każdym momencie życia mogą zakazić się HPV, co w przyszłości może doprowadzić do rozwinięcia się zmian przedrakowych lub raka szyjki macicy. Rak szyjki macicy może się także rozwijać bez zakażenia HPV . Wszystkie kobiety które są zaproszone powinny wykonać cytologię bez względu na aktywność seksualną.
Ciąża , karmienie piersią, usunięcie macicy lub niedawne badanie cytologiczne (wykonane z innego powodu ale nie w ramach programu przesiewowego ) nie wyklucza uczestnictwa programie.

Czy cytologia w ramach Populacyjnego Programu Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy jest odpłatna?

Udział w programie jest bezpłatny.

Jak jest zorganizowany przebieg profilaktyki cytologicznej w Polsce ?

Osobiste zaproszenie na badanie cytologiczne jest wysyłane na adres domowy . Pismo informuje o adresie i nr. telefoniczny do placówki, gdzie będzie przeprowadzone badanie cytologiczne. Pacjentka powinna skontaktować się z placówką i umówić termin badania. Podczas wizyty w gabinecie lekarz ginekolog lub położna przeprowadza krótki wywiad i pobiera wymaz (cytologię). Pobrany materiał jest następnie przesyłany do analizy w pracowni cytologicznej.

W jaki sposób jest pobierana cytologia?

Lekarz lub wykwalifikowana położna pobiera próbki komórek z pochwy , szyjki macicy i kanału szyjki macicy za pomocą specjalnej szczoteczki. Po badaniu mogą czasem wystawić dolegliwości w postaci kilkudniowego lekkiego plamienia.

O jakie informacje zapyta się lekarz lub położna w trakcie wizyty w ramach programu?

Są to podstawowe informacje niezbędne dla właściwej oceny cytologii, dlatego je przygotować przed przyjściem na badanie, obejmują one: datę ostatniej miesiączki , stosowanie środków antykoncepcyjnych , stosowanie hormonalnej terapii zastępczej(HTZ), czas wykonywania i wynik poprzedniej cytologii oraz informacje o wykrytych zmianach szyjki macicy i ich ewentualnym leczeniu.

Jak powinnam się przygotować do badania cytologicznego?

Na badanie nie należy zgłaszać się w czasie krwawienia miesiączkowego, od ostatniego krwawienia miesięcznego powinny upłynąć co najmniej 2 dni. Przed badaniem nie należy stosować żadnych leków dopochwowych oraz nie współżyć.

Czy mogę wykonać cytologię w trakcie krwawienia miesiączkowego ?

Nie zaleca się wykonywania badania cytologicznego w trakcie miesiączki. W przypadku krwawienia menstruacyjnego proszę zmienić termin wizyty w gabinecie.
Dostałam zaproszenie, a miałam niedawno wykonane badanie cytologiczne, czy powinnam brać udział w programie?
Zawsze warto wykonać cytologię, nawet jeśli miała Pani wcześniej niż 3 lata temu wykonane takie badanie z innego powodu i nie w ramach programu. Warto korzystać z cytologii w ramach populacyjnego programu badań przesiewowych ze względu na wysoką jakość i niezawodność badań cytologicznych, która jest stale monitorowana i oceniana przez jednostki koordynujące program.
Mam usuniętą macicę (histerektomia) czy powinnam brać udział w programie cytologicznym ?
Jeśli szyjka macicy została usunięta wraz z macicą, rak szyjki macicy nie możliwości rozwoju. Warto jednak uczestniczyć w programie cytologicznym, ponieważ istnieje ryzyko rozwoju nieprawidłowości w komórkach pochwy ściany i sromu , a takie zmiany można również wykryć badaniem cytologicznym .
Jeśli usunięto narząd rodny z powodu raka szyjki macicy lub zmian przed nowotworowych, po leczeniu onkologicznym regularne wykonywanie cytologii jest niezbędne. Obecność czynników wywołujących raka szyjki macicy zwiększa również ryzyko wystąpienia raka pochwy i sromu w przyszłości.

Czy mogę uczestniczyć w programie cytologicznym w czasie ciąży ?

Tak, pobieranie cytologii nie jest szkodliwe dla ciąży lub płodu.

Jak szybko po porodzie mogę wykonać cytologię?

Już 1 do 3 miesięcy po porodzie. Rozmaz może być wykonany , gdy oczekuje Pani na wznowienie miesiączkowania lub w okresie karmienia piersią .

Zostałam zaszczepiona przeciwko HPV , czy powinnam nadal brać udział w badaniach przesiewowych?

Tak. Regularne wykonywanie cytologii jest konieczne u wszystkich kobiet objętych programem również u tych, które zostały zaszczepione przeciwko HPV. Proszę pamiętać że szczepienia są skuteczne tylko wobec kilku typów HPV, nie zapobiegają one infekcjom wywołanym innymi podtypami wirusa HPV.

Jestem w trakcie leczenia raka szyjki (radioterapią, cytostatyki) ,czy mogę brać udział w programie cytologicznym?

O włączeniu do programu decyduje Pani lekarz onkolog, zwykle po zakończeniu leczenia onkologicznego.

Używam leki dopochwowe ( leki przeciw grzybicze , antybiotyki dopochwowe , dopochwowe preparaty hormonalne ) , czy mogę wziąć udział w cytologicznych badaniach przesiewowych ?

Terapia lekami dopochwowymi jest przeciwskazaniem do pobrania cytologii . Rozmaz cytologiczny warto wykonać po przeleczeniu się, najlepiej po następnej miesiączce.

Co to jest wirus HPV?

Jedną z głównych przyczyn występowania raka szyjki macicy jest infekcja onkogennym typem wirusa brodawczaka ludzkiego HPV (human papilloma virus), która jest przekazywana drogą płciową. Wszystkie kobiety aktywne seksualnie w każdym momencie życia mogą zakazić się HPV, najczęściej do zakażenia dochodzi w pierwszych latach aktywności seksualnej. Niestety czas i źródło zakażenia jest trudne do identyfikacji.

W jaki sposób zostanę poinformowana o wyniku badania cytologicznego?

Wszystkie Panie, które wezmą udział Populacyjnym Programie Badań Cytologicznych zostaną listownie poinformowane o wyniku badania cytologicznego, pismo będzie przesłane na adres poradni wykonującej cytologię.
W praktyce 9 na 10 wyników jest prawidłowych, w pozostałych przypadkach występują na szyjce macicy różnego typu nieprawidłowości cytologiczne określane skrótami : ASC-US, ASC-H, LSIL, HSIL , AGC. Zmiany o typie ASC-US i AGC stanowią nieprawidłowości cytologiczne graniczne, które wskazują na konieczność ponownego badania cytologicznego. Poważniejszymi zmianami cytologicznymi są nieprawidłowości o typie ASC-H, LSIL, HSIL i AGC-N, które wskazują na konieczność dalszej diagnostyki (etap rozszerzony) i wykonania kolposkopii, biopsji.