Ile trwa doba na Wenus? Poznaj fascynujące fakty

Pełny obrót Wenus wokół własnej osi, czyli doba gwiazdowa, trwa 243,0226 dni ziemskich. To więcej niż rok wenusjański, który zamyka się w 225 dniach ziemskich. W tym artykule sprawdzisz, skąd bierze się ta różnica i jak wygląda doba słoneczna na tej planecie.

Ile trwa doba na Wenus?

Pełny obrót wokół osi zajmuje tej planecie 243,0226 dni ziemskich. Tę wartość nazywa się dobą gwiazdową, czyli czasem, po którym gwiazdy wracają na to samo miejsce na niebie. Dla porównania ziemska doba gwiazdowa trwa 23 godziny i 56 minut.

Zupełnie inaczej wypada doba słoneczna, liczona między kolejnymi wschodami Słońca. Ona wynosi 116,75 dnia ziemskiego i bierze się z jednoczesnego ruchu orbitalnego oraz wstecznej rotacji. Przez to rok wenusjański trwa krócej niż pojedyncza doba gwiazdowa.

Na tej planecie doba gwiazdowa trwa 243,0226 dni ziemskich, a doba słoneczna między kolejnymi wschodami Słońca to 116,75 dnia ziemskiego.

Doba gwiazdowa a doba słoneczna

Te dwa pojęcia bywają mylone, a na tym globie różnica jest szczególnie wyraźna. Doba gwiazdowa opisuje obrót względem odległych gwiazd, natomiast doba słoneczna uwzględnia pozorny ruch Słońca po niebie. Na Ziemi różnica między nimi wynosi zaledwie około czterech minut.

Na tej planecie mechanizm działa inaczej, ponieważ obraca się ona powoli i w kierunku przeciwnym do ruchu wokół Słońca. W efekcie obserwator na powierzchni zobaczyłby wschód Słońca po stronie zachodniej, a cała doba słoneczna trwałaby 116,75 dnia ziemskiego. Ruch obrotowy i orbitalny nakładają się tu w nietypowy sposób.

Zestawienie podstawowych parametrów pokazuje skalę rozbieżności:

Widoczna różnica sprawia, że pojedynczy rok tej planety liczy niespełna dwie doby słoneczne. To ewenement w całym Układzie Słonecznym.

Dlaczego Wenus obraca się tak wolno?

Główną przyczyną są dwa czynniki – wsteczny kierunek ruchu obrotowego oraz oddziaływanie gęstej atmosfery z powierzchnią planety. Oba zjawiska sprawiają, że tempo obrotu nie jest stałe.

Co to jest rotacja wsteczna?

Większość planet Układu Słonecznego obraca się wokół osi w lewo, patrząc znad północnego bieguna Słońca. Wenus i Uran obracają się w prawo, co w przypadku drugiej planety od Słońca oznacza ruch ze wschodu na zachód.

Skutkiem tego jest odwrócony przebieg doby słonecznej. Słońce wschodzi tam po stronie zachodniej i zachodzi po stronie wschodniej. To również sprawia, że doba słoneczna jest krótsza od doby gwiazdowej.

Jak atmosfera zmienia tempo obrotu?

Atmosfera tego globu składa się w 96,5% z dwutlenku węgla, a azot stanowi 3,5% jej masy. W wyższych warstwach unoszą się chmury kwasu siarkowego, a ciśnienie przy powierzchni jest 92 razy większe niż na Ziemi. Tak gęsta powłoka wymienia pęd z twardym podłożem, co potrafi przyspieszać lub spowalniać obrót całej planety.

Zespół z UCLA wykorzystał pomiary radarowe i zauważył, że długość dnia może zmieniać się o co najmniej 20 minut. To wciąż temat badań, podobnie jak wpływ tego procesu na efekt cieplarniany i temperaturę powierzchni.

Jak badano długość dnia na Wenus?

Wiarygodne dane pojawiły się dopiero po zastosowaniu radarów. Fale odbijane od powierzchni pozwoliły określić okres obrotu, nachylenie osi oraz rozmiar jądra. Wcześniejsze szacunki myliły się między innymi dlatego, że gęsta pokrywa chmur uniemożliwia obserwację w świetle widzialnym.

Do najważniejszych misji i instrumentów, które dostarczyły tych danych, należą:

• radziecki program Wenera – pierwsze lądowniki i pomiary powierzchni,
• sonda Magellan – radarowe mapy obejmujące 98% powierzchni,
• sonda Venus Express – badania atmosfery i jej związku z rotacją,
• naziemne obserwacje radarowe z Obserwatorium Arecibo – regularne śledzenie zmian doby.

Osobne pomiary prowadzili naukowcy z UCLA, którzy w serii 121 prób radarowych uzyskali 21 użytecznych serii. To one potwierdziły średnią długość doby na poziomie 243,0226 dni ziemskich.

Co jeszcze warto wiedzieć o Wenus?

Warunki na powierzchni są skrajnie nieprzyjazne. Temperatura powierzchni sięga około 460°C, a efekt cieplarniany utrzymuje ją niemal bez różnic między dniem a nocą. To wyższa wartość niż na Merkurym, choć planeta znajduje się dalej od Słońca.

Na powierzchni dominują równiny wulkaniczne oraz dwa duże wyżyny: Ishtar Terra o rozmiarach Australii i Aphrodite Terra porównywalna z Ameryką Południową. Najwyższy szczyt, Maxwell Montes, wznosi się 11 km powyżej średniego poziomu terenu.

Powierzchnię pokrywa też ponad tysiąc wulkanów o średnicy powyżej 20 km. Występują tam formy takie jak farra, novae, arachnoidy i korony, związane z wulkanizmem. Kratery uderzeniowe zaczynają się od średnicy 3 km, bo mniejsze obiekty spalają się w gęstej atmosferze.

Pod skorupą i płaszczem znajduje się żelazne jądro o promieniu około 3000 km. Brakuje w nim konwekcji, która na Ziemi napędza globalne pole magnetyczne, dlatego magnetosfera tej planety jest bardzo słaba.